Evliya Çelebi’nin seyahatnamelerinden modern döneme kadar uzanan ortak tarihî mirasımız, Bosna-Hersek Cumhuriyeti’nin demografik yapısı hakkında bazı kavram karmaÅŸalarını da beraberinde getirebiliyor. Kültürel yakınlık ve yoÄŸun akrabalık baÄŸları nedeniyle pek çok kiÅŸi internet üzerinde “BoÅŸnaklar Türk müdür, Bosna’nın resmi dini Ä°slamiyet mi?” sorgularını gerçekleÅŸtiriyor. Balkan coÄŸrafyasının en özgün devletlerinden biri olan Bosna-Hersek’in etnik haritasını, nüfus oranlarını ve Ä°slamiyet’in ülkedeki derin köklerini haberimizin devamında tüm detaylarıyla bulabilirsiniz.
BOSNA-HERSEK MÃœSLÃœMAN MI?
Kısa ve net cevap: Evet, Bosna-Hersek nüfusunun çoğunluğu Müslümandır. Ancak Bosna-Hersek, tek bir dinin veya etnik kökenin hakim olduğu homojen bir devlet yapısına sahip değildir. 1992-1995 yılları arasında yaşanan acı savaşın ardından imzalanan Dayton Barış Antlaşması ile kurulan devlet yapısı, üç ana kurucu unsura dayanır. Ülkedeki en büyük inanç grubunu Müslüman Boşnaklar oluşturmaktadır.
BOSNA-HERSEK CUMHURÄ°YETÄ°’NÄ°N RESMÄ° DÄ°NÄ° NE?
Bosna-Hersek’in resmi bir devlet dini bulunmamaktadır. Ãœlke, anayasal olarak inanç özgürlüğünü esas alan seküler bir yapıya sahiptir. Devlet; Ä°slamiyet, Ortodoks Hristiyanlık ve Katolik Hristiyanlık inançlarına eÅŸit mesafede durur ve tüm dini bayramlar ile haklar yasal güvence altındadır.
BOSNA-HERSEK’Ä°N ETNÄ°K VE DÄ°NÄ° YAPISI ORANLARI
Ãœlkede yapılan resmi nüfus sayımı verilerine göre Bosna-Hersek’in dini ve etnik dağılımı ÅŸu ÅŸekildedir:
• İslamiyet (%51): Ülke nüfusunun yarıdan fazlasını oluşturan Müslümanların neredeyse tamamı Sünni-Hanefi mezhebine mensup Boşnaklardan oluşmaktadır.
• Ortodoks Hristiyanlık (%31): Genellikle ülkede yaşayan Sırp nüfusun benimsediği inançtır.
• Katolik Hristiyanlık (%15): Genellikle ülkede yaşayan Hırvat nüfus Katolik inancına mensuptur.
• Diğer ve Ateistler (%3): Museviler, diğer küçük azınlıklar ve herhangi bir dine inanmayanlar bu grubu oluşturur.
BOŞNAKLAR TÜRK MÜDÜR? HALKI HANGİ KÖKENDEN GELİYOR?
En çok karıştırılan konulardan biri de BoÅŸnakların etnik kökenidir. BoÅŸnaklar etnik olarak Türk deÄŸildir; Güney Slav kökenli bir halktır. Yüzyıllar önce Balkanlar’a yerleÅŸen Slav boylarından gelen BoÅŸnaklar, Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu’nun bölgeyi fethetmesinin ardından kitleler halinde Ä°slamiyet’i kabul etmiÅŸlerdir. Yani BoÅŸnaklar, Türklerle aynı etnik kökenden gelmeseler de Osmanlı döneminde Ä°slam’ı seçerek Türk kültürüyle, diliyle ve yaÅŸam tarzıyla tamamen bütünleÅŸmiÅŸlerdir. Bu derin kültürel etkileÅŸim nedeniyle Balkanlar’da yüzyıllar boyunca “Müslüman” olmak ile “Türk” olmak kavramları birbirinin yerine kullanılmıştır.
TÃœRKÄ°YE VE BOSNA-HERSEK ARASINDAKÄ° BAÄžLARIN TEMELÄ°
Etnik kökenleri farklı olsa da, BoÅŸnaklar ve Türkler kendilerini “kardeÅŸ halklar” olarak görürler. Bosna-Hersek sokaklarında yürürken Osmanlı döneminden kalan yüzlerce cami, medrese, köprü ve hanla karşılaşırsınız. BoÅŸnak dilinde bugün hala binlerce Türkçe kelime (börek, çay, dert, kahve, yorgan vb.) aktif olarak kullanılmaktadır.
Bosna-Hersek etnik olarak bir Türk devleti deÄŸildir ancak nüfusunun çoÄŸunluÄŸu Müslüman olan, Türk kültürüne ve Türkiye’ye sarsılmaz sevgi baÄŸlarıyla baÄŸlı, kalbi bizimle atan dost ve kardeÅŸ bir Balkan ülkesidir.
